İnsanlar her gün saatlerce bilgisayar, televizyon, ofis ışıkları gibi birçok değişik kaynaklardan yayılan yapay ışığa maruz kalıyor. Hatta hastanelerde ve bakım evlerinde 24 saat yapay ışıkla iç içe hayatına devam ediyor.

Yakın zamanlarda yapılan hayvan deneyleri, ışık kirliliğine aşırı maruziyetin kas ve kemik gücüne bilinenden çok daha fazla zarar verdiğini gösterdi.

Leiden Üniversitesi Tıp Merkezi’nde (Hollanda) yapılan bir çalışmayla sıçanlar üzerinde ışığın organizmada meydana getirdiği değişiklikler incelendi. Kontrol grubuna karşılık deney grubundaki sıçanlar 12 saat yapay ışık içeren ortama, takibinde 12 saat karanlık ortama bırakıldı.

Çalışma boyunca devamlı ışığa maruz kalan sıçanların kas gelişiminde azalma ve erken evre osteoporoz işaretleri gözlendi. Aynı zamanda kilo alan sıçanların kan glukoz seviyelerinde artış gözlendi.Tıbbi dergi Current Biology‘de yayınlanan rapora göre birkaç immün sistem belirtecinde kötüleşme meydana geldiği belirtildi.

İlk araştırmalar aşırı ışık maruziyetinin bilişsel faaliyetleri etkileyebileceği yönündeyken yeni araştırmalar kas ve kemikler üzerine etkilerini ortaya çıkardı. Devamlı yapay ışık maruziyetinin hayvanlarda motor nöronlara neden zarar verdiği henüz tam olarak bilinemese de aydınlık ve karanlık ortamların organizmada birçok psikolojik süreci etkileyen sirk14030646_622360504590583_1369269071_nadyen ritim üzerinde değişikliklere sebep olduğu açıkça söylenebilir.

Çalışmanın bir parçası olmasa da sonucu değerlendiren California Üniversitesi’nden profesör Chris Colwell’ın sözleriyle devam edecek olursak: ‘’Bu çalışma birkaç ay içerisinde sirkadyen ritmin bozulmasından dolayı iskelet kas sistemi ve motor nöronların negatif olarak etkilendiğini gösteren ilk çalışma özelliğini taşımakta. İki ay içerisinde motor performansın bozulduğunu görmekle kalmadılar aynı zamanda kasların atrofiye uğradığını ve farelerin bedenen zayıfladığını gözlemlediler.’’

İyi haber ise yapay ışık maruziyetinin geri dönüşümlü olması. Deney grubu sıçanlar, doğal ışık-karanlık sirkülasyonuna bırakıldığında iki haftanın ardından sağlık durumları normale döndü.

Sıçanlarda gözlenen bazı bulgular direkt olarak insan organizmasında karşılık bulmasa da yapay ışığın meydana getirdiği olumsuz etkilerin daha detaylı araştırılması gerektiğini söyleyebiliriz. Günümüzde yaşlı popülasyonu barındıran bakımevlerinde, yoğum bakımlarda ve yenidoğan ünitelerinde 24 saat yapay ışıkla aydınlatılması ciddi endişe konusu olmakta. Bu konuda Dr. Colwell ”Toplum olarak en hasta insanlarımızı sürekli yapay ışığa maruz bırakıyoruz” diyor.

Bu tehlike saatlerce bilgisayar karşısında kalan insanlar için de geçerli olabilir. Yapılan çalışmalar ekrandan yayılan mavi ışığın geleneksel ışık kaynaklarından yayılan kırmızı ışıktan daha yıkıcı olduğunu göstermekte.

 

Ecz. Müberra Gül ÖKSÜZ

 

KAYNAK: The New York Times

 

 

 

 

 

 

 

 

Cevap Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

*