Topikal kortikosteroidler (TC) geniş etki alanı sebebiyle yıllardır ciddi dermatolojik bozuklukların tedavisinde tek başına veya kombine olarak kullanılmaktadır. Ancak TC’ler eğer yanlış kullanılırsa ciddi yan etkilere de sebep olabilmektedir. Bu sebeple Hindistan’da Mart 2014 – Mart 2015 tarihleri arasında üçüncü basamak bir sağlık kuruluşunun dermatoloji polikliniğinde bir anket ve analiz çalışması yapılmıştır. Polikliniğe başvuran hastalardan onay alınarak hastalara sorular sorulmuş ve yan etkilerin fotoğraflanması ve paylaşılması için izin alınmıştır.

Ciddi dermatoz görünen hastalarda, hastalara yakın zamanda kullandıkları topikal preparatlar sorulmuş ve 4 hafta ve daha üzeri süre boyunca, düzenli veya aralıklı olarak, 25g ve üzeri topikal kortikosteroid kullananlar çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmada 306 kadın (% 74.6) ve 104 erkek (% 25.3) olmak üzere toplam 410 hasta gözlemlenmiştir.

Hastaların 178’i (% 43.4) topikal kortikosteroidleri tek başına, 124’ü (%30.2) hidrokinon ve tretinoin ile kombine, 108’i ise (%26.3) antibiyotik ve/veya antifungaller ile kombine olarak kullandığı görülmüştür.

  • 176 hasta (%42.9) topikal kortikosteroid veya TC içeren kremleri kendi başına kimseden tavsiye almadan,
  • 82 hasta (%20) arkadaşları, aile üyeleri ve/veya komşularının önerisi ile,
  • 75 hasta (%18.2) dermatolog olmayan bir hekim önerisiyle,
  • 35 hasta (%8.3) bir estetisyen (güzellik salonları) önerisiyle uzun dönem kullandığını söylemiştir.
  • Yalnızca 42 hasta (%10.2) bir dermatolog önerisiyle kullanmıştır.

TC kullananlardan, 138 hasta (%33.6) 20-29 yaş arasıdır.

306 kadın hastanın 119’u (%29) ev hanımı, 70’i (%17) herhangi bir okula devam halinde. Hastaların TC’leri en yaygın kullanma sebepleri, 146 hasta (%35.6) ile ten rengini açıcı-beyazlatıcı krem olarak, 87 hasta (%21.2) leke karşıtı, 84 hasta (%20.4) antiakne kremi olarak, 42 hasta (%10.2) depigmentasyon ajanı olarak, 30 hasta (%8.2) kızarıklık indirgeyici krem olarak, ve 11 hasta (%2.6) hipopigmentasyon için kullanmıştır. Kadınların daha fazla kullanmasını TClerin beyazlatıcı ve antiakne kremi olduğu şeklinde bir yanlış anlaşılmanın sebep olmasına bağlanmıştır.

Çalışmanın Hindistan’da yapılması ve yüksek çoğunluğun esmer olması da dikkate alınınca kadınların güzellik için doğru kişiye danışmadan gözü kara ilaç kullandığından söz edebiliriz.

Çalışma sonucunda lokal gözlenen yan etkiler not edilerek fotoğrafları çekilmiştir. İşte o fotoğraflardan bazıları;

  • 176 hastada (%42.9) Steroid kaynaklı akne;

figur1

  • 58 hasta (%14.1) ile hipopigmentasyon;

figur2

 

  • 34 hastada (%8.2) steroid kaynaklı eritem,

figur3

 

  • 21 hastada (%5.1) perioral dermatit, (resimdeki hastada hiperpigmentaston ile beraber)

figur4

 

  • 28 hastada (%6.8) steroit kaynaklı rosasea,

figur5

 

  • 12 hastada (%2.9) kıllanma,

figur6

 

Yan etkilerin tablo hali;

tablo2

Topikal kortikosteroidler  güçlü anti inflamatuar ve antiproliferaktif etkileri sebebiyle uzun süredir dermatolojik tedavilerin önemli parçalarından biridir. Dermatologlar tarafından reçete edilse dahi uzun süre kullanımı sonradan lokal yan etkilere sebep olabilir.

Cildinize ilaç kullanmadan önce lütfen doktorunuza ve/veya eczacınıza danışınız..

Ecz. Zeynep Karabulut

 

kaynak;

Jha AK, Sinha R, Prasad S, Misuse of topical corticosteroids on the face: A cross-sectional study among dermatology outpatients, Indian Dermatol Online J, 2016 Jul-Aug; 7(4): 259-263

Cevap Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

*